خواهی نشوی همرنگ رسوای جماعت شو
قُل لا یَستَوِى الْخَبِیث وَ الطیِّب وَ لَوْ أَعْجَبَک کَثرَةُ الْخَبِیثِ فَاتَّقُوا اللَّهَ یَأُولى الاَلْبَبِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ*
بگو (هیچگاه ) ناپاک و پاک مساوى نیستند اگر چه کثرت ناپاکها تو را به شگفتى بیندازد، از (مخالفت ) خدا بپرهیزید اى صاحبان خرد، تا رستگار شوید
بخشی از تفسیر نمونه:
"چنانکه ملاحظه کرده اید، گاهى بعضى از مردم تحت تاثیر انبوه جمعیت و تمایلات اکثریت قرار گرفته و تصور مى کنند، اگر اکثریت بهر مطلبى تمایل پیدا کرد، این نشانه قطعى و بدون چون و چراى درستى آن مطلب است ، در حالى که چنین نیست و مواردى که اکثریت اجتماعات گرفتار اشتباهات روشن شده اند بسیار زیاد است ، در واقع آنچه براى شناسائى خوب از بد (خبیث از طیب ) لازم است اکثریت کیفى است نه اکثریت کمى ، یعنى افکار قویتر و والاتر و عالیتر و اندیشه هاى تواناتر و پاکتر لازم است نه کثرت نفرات طرفدار.این مساله شاید با مذاق بعضى از مردم امروز سازگار نباشد که بر اثر تلقینات و تبلیغاتى کوشش شده ، همیشه تمایلات اکثریت را به عنوان یک مقیاس سنجش نیک از بد بخورد آنها بدهند، تا آنجا که باور کرده اند، حق یعنى چیزى که اکثریت بپسندد، و خوب چیزى است که اکثریت به آن مایل باشد در حالى که چنین نیست و بسیارى از گرفتاریهاى مردم دنیا بر اثر همین طرز تفکر است .
آرى اگر اکثریت از رهبرى صحیح و تعلیمات درستى بهره مند گردد و به اصطلاح یک اکثریت بتمام معنى رشید شود، آنگاه ممکن است تمایلات او مقیاسى براى سنجش خوب و بد باشد، نه اکثریتهاى رهبرى نشده و غیر رشید.
در هر حال قرآن در آیه مورد بحث ، اشاره اى به این واقعیت کرده و میفرماید:هرگز زیادى بدان و ناپاکان شما را بشگفتى در نیاورد و در موارد دیگر بیش از ده بار فرموده : و لکن اکثر الناس لا یعلمون : کار اکثر مردم از روى علم و دانش نیست" !.
***************************************************
وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُري آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ لکِنْ کَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما کانُوا يَکْسِبُونَ
سوره مبارکه اعراف آیه96
بخشی از تفسیر المیزان:
برکات )به معنای هر خیر کثیری است ، مثل امنیت ،آسایش ، سلامتی ، مال و اولادو...و می فرماید: اگر اهل قریه ها ایمان می آورند، یعنی عقایدشان رااصلاح می کردند و تقوی می داشتند، یعنی در رفتار اجتماعی نیز نیکو عمل می کردند، در این صورت مجرای برکات را بر آنها می گشودیم و انواع خیر را دراختیارشان قرار می دادیم ، منظور از برکات آسمان اموری از قبیل برف و باران تگرگ و...به مقدار مفید و نافع می باشد و مراد از برکات زمینی انواع میوه ها ونباتات و امنیت و آسایش است و خداوند می فرماید: این برکات در زمانی نازل می شوند که مردم ایمان و تقوی داشته باشند و از آنجا که نوع انسان ، اجتماعی وتکامل یافته است ، لذا ایمان و تقوای یک عده اندک کفایت نمی کند، چون کفروفسق اگر جمعی و عمومی باشد، کار خود را می کند و با ایمان آن عده اندک مقابله می نماید، پس سبب فساد بر طرف نمی گردد جز آنکه آن عده اندک بیدارشده و بر علیه جماعت کفار و در جهت قطع ید آنها اقدام کنند و جمله نهایی دلالت می کند که عذابی که بر جماعات نازل شده به عنوان مجازات برای اعمال خود آنها بوده و خداوند به سبب گناهشان آنها را هلاک نموده است .
تدبر در آیه 96 سوره اعراف
الگوی اصیل توسعه از دیدگاه قرآن همان حیات طیبه است که در مورد آن می فرماید: مَن عَمِلَ صالِحًا مِن ذَکَرٍ أَو أُنثیٰ وَهُوَ مُؤمِنٌ فَلَنُحیِیَنَّهُ حَیاةً طَیِّبَةً وَلَنَجزِیَنَّهُم أَجرَهُم بِأَحسَنِ ما کانوا یَعمَلونَ(سوره مبارکه نحل آیه97)، و این حیات طیبه کلیدش ایمان و عمل صالح است.
حال اگر بخواهیم در بعد اجتماعی قضیه نگاه کنیم یکی از بهترین آیات، همین آیه 96 سوره مبارکه اعراف است که الگوی توسعه را ایمان و تقوای جمعی معرفی میکند.
توسعه در معنای عام ان همان بهبود شرایط زیستی و پیشرفت جامعه می باشد.
اسلام اصل کلی را ایمان و تقوا معرفی میکند.
حال می توان این موضوع را در تک تک آیات قرآن بررسی کرده و راهکارهای این سیاست کلی را بیابیم.
به عنوان مثال در ابتدای سوره مبارکه بقره داریم:
الم*ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فیهِ هُدیً لِلْمُتَّقینَ*الَّذینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ*
ویژگی های افراد متقی را ذکر میکند. پس راهکارهای عینی تر الگوی توسعه قرآنی یعنی آیه96 اعراف، با توجه به این آیات ابتدایی از سوره مبارکه بقره عبارتند از:
1.اقامه نماز در جامعه( در همه ابعاد و در تمام سطوح)
2.ایمان به غیب( و آثار آن که بالتبع در جامعه ظهور بروز پیدا می کند)
3.انفاق( در همه ابعاد و در تمام سطوح با توجه به گستردگی معانی آن)
**************************************************************************